Coğrafyası

Yazar admin | 15 Mart 2008

İlçenin yüzölçümü 681 km^2'dir. İlçe Malatya'ya 110 km. uzaklıkta olup, 1270 metre rakımındadır. 2000 Genel nüfus sayımına göre ilçenin köyleriyle birlikte toplam nüfusu 20.882 olup, merkez ilçe nüfusu 6.101, köy ve bucak nüfusu 14.781'dir.

İlçenin yerleşim tarihi 100 veya 120 yıl öncesine dayanmaktadır. Yıllar önce yayla hayatı sürdüren Başören, Konaktepe ve Karıncalık köyü sakinleri, kışın sığınak olarak kullanılan Kuluncak'ta sürüleriyle birlikte  ilçeye kışı geçirmek üzere yerleşmişlerdir. Özellikle Konaktepe ve Başören köyleri yaylalarında oturanlar zamanla su kıyısı olan kuytu yerde yerleşik düzene geçerek Kuluncak'ın oluşmasına zemin hazırlamışlardır.

İlçenin adının, kuytu bir alanda olduğu için kuytucak kelimesinden geldiği sanılmaktadır. Daha sonra Kuluncak olarak değişmiştir. Kuluncak kayısı kenti Malatya ilinin Darende ilçesine bağlı bir kasaba iken 1990 yılında ilçe olmuştur.Kuzey ve kuzey batısında Sivas iline güneyinde ise Darende ilçesine komsudur.

Yeryüzü şekilleri itibariyle Kuluncak İlçesinde  güneyden kuzeye gidildikçe yükseklikler artış gösterir. Dağların arasında oluşan vadiler yer­leşim alanı olarak seçilmiştir.Yer yer orman alanlarının görüldüğü dağların büyük bölümü çalılık­larla kaplıdır..Bu ilçede  karasal ik­lim egemendir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar kar yağışlı, soğuk geçer, aynı zamanda uzun süreli olur.

İlçe ekonomisi meyvecilik, bağcılık, tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Elma, armut, üzüm, kayısı en çok yetiştirilen meyvelerdir. Son yıllarda seb­ze yetiştirilmeye de önem verilmeye başlanmıştır. Buğday, arpa, nohut ve mercimek en fazla yetiştirilen tarım ürünleridir. Dağlık kesimler hayvan yetiştirilmesine çok uygundur. İlçede çok sayıda sığır ile koyun ve keçi bes­lenmektedir.Son zamanlarda gelişen aricilik faaliyetleri ilçe halkının ekonomisine önemli katkılar sağlayacaktır.

İlçe maden kaynakları bakımından zengindir. Türkiye’nin demir madeni yönünden en zengin rezervlerinden birisidir. Yine krom madeni yönünden de zengin maden yataklarına sahiptir. Günümüzde M.T. A. ta­rafından işletilen krom yataklarından, 1991 yılı itibariyle, senede üretilen 32 bin ton kromun ekonomiye katkısı 2,5 milyon YTL dir.Bor,uranyum ve toryum ,altın madenlerinin bulunduğu yapılan araştırmalarda tespit edilmiştir.

Ayrıca, Tohma ve Balık Suyu arasında kalan alanda cins at yetiştirilir. Halıcılık ise Kuluncak'ta her geçen gün gelişen bir iş koludur.

İlçenin küçüklüğüne rağmen eğitim- öğretime önem verilmekte,yüksek okulları bitiren insan sayısı artmaktadır. Okur yazar oranı hayli yüksek olan ilçe birçok değerli siyaset ve bilim adamı yetiştirmiştir. Sivas iline yakin olduğundan ilin folklor ve kültür hayatından etkilenmiştir

İlçede tarihi yer olarak Mehmet Halife türbesi, halk arasında Siyahi baba olarak bilinen türbe, Çiritbelen köyünde Leylek denilen kaybolmaya yüz tutmuş tepe üzerinde bulunan türbe ile Alvar köyü ilçe merkezi arasında romatizma hastalıklarına şifalı olduğu söylenen hamamı sayabiliriz.

Bağlı Bucak ve Köyler : Bağlı bucak ve köylerin nüfusu 14 781’dir. Başören, Bıcır, Bıyıkboğazı, Ciritbelen, Çayköy, Darıllı, Göğebakan, Ilısuluk, Karıncalık, Karlık, Kaynarca, Kızılhisar, Kızılmağara, Konaktepe; Kömüklü, Sofular, Sultanlı, Temeklü, Yuka­rıselimli, Yünlüce ve Aşağıselimli olmak üzere 21 köyü vardır.